مرکز ملی تحقیقات شوریشورورزی3041-92983220260220تأثیر عملیات بهباغی در شرایط شوری نخلستان بر کنترل عارضه پژمردگی و خشکیدگی خوشه خرمای رقم مضافتی در استان کرمان111135290FAاسماعیلراه خداییاستادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.حجتدیالمیاستادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.امیرپرنیاناستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.Journal Article20260106در سه دهه اخیر عارضه پژمردگی و خشکیدگی خوشه خرما، مهمترین معضل تولیدکنندگان خرمای کشور در استانهای خرماخیز بوده است. بیشترین خسارت عارضه در استان کرمان مربوط به نخلستانهای رقم مضافتی مناطق ریگان و فهرج است. اجرای صحیح و بهموقع عملیات بهباغی نخلستان به ویژه در شرایط شور میتواند شدت خسارت عارضه را تا حد قابل توجهی کاهش دهد. بنابراین در این مطالعه تاثیر عملیات صحیح بهباغی شامل تغذیه نخلستان با کودهای پرمصرف و کممصرف به روش چالکود بر اساس آزمون خاک، آبیاری، هرس و تکریب برگها، میانهکاری، گردهافشانی، تنک خوشه، پوششدهی خوشهها، پوشش دمخوشهها و مبارزه با آفات، بیماریها و علفهای هرز بر کنترل عارضه خشکیدگی خوشه خرمای رقم مضافتی تحت شرایط آبیاری با آب شور (بیش از 5/1 دسیزیمنس بر متر) به عنوان یکی از ارقام بسیار حساس به شوری در استان کرمان مورد بررسی قرار گرفت. در زمان برداشت محصول شدت و درصد خسارت عارضه هر اصله نخل محاسبه شد. تجزیه و تحلیل دادهها به کمک روشهای آماری بر اساس آزمون t و به کمک نرمافزار SAS انجام گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری دادهها نشان داد که اثر تیمار عملیات صحیح بهباغی بر درصد خشکیدگی خوشه در سطح احتمال یک درصـد معنیدار است. در منطقه ریگان، شدت و درصد خسارت عارضه، به ترتیب از 26/1 و 31/5 درصد در قطعه شاهد به صفر درصد در قطعه تیمار رسیده است و در منطقه فهرج، میانگین شدت و درصد خسارت از 37/4 و 56/7 درصد در قطعه شاهد به 6/1 و 12/3درصد در قطعه تیمار کاهش یافت. بطور کلی انجام صحیح، به موقع و کامل روشهای به باغی نخلستان به ویژه در شرایط آبیاری با آب شور، تاثیر قابل توجهی در کاهش خسارت عارضه پژمردگی و خوشه خرما خواهد داشت. https://jobsa.areeo.ac.ir/article_135290_0a20b9205c386001014b8b94a6e276bc.pdfمرکز ملی تحقیقات شوریشورورزی3041-92983220260220اصلاح خاکهای شور و سدیمی باغات پسته منطقه مرتاضیه استان یزد1219135288FAحسینبیرامیدانشیار، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانعلیمومن پوراستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانمرادمرتاضدانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشکده علوم گیاهی، دانشگاه کالیفورنیا- دیویسحسینپرویزیاستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانامیرپرنیاناستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانمهدیشیران تفتیمحقق مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانحدیثحاتمیاستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانJournal Article20250105درختان پسته در میان محصولات آجیل درختی به دلیل تحمل و رشد در شرایط شوری متمایز هستند، اما محدودیتهای خود را دارند و اگر اقداماتی برای کاهش تنش ناشی از تجمع نمک انجام نشود، ممکن است در نهایت تولید تحت تأثیر قرار گیرد. مهمترین گام جهت جلوگیری از اثرات سوء شوری خاک، کاهش نمکها تا رسیدن به حد قابل تحمل، از طریق آبشویی و ممانعت از ماندابی شدن میباشد. بهسازی خاکهای شور-سدیمی به کیفیت و مقدار آب کاربردی، نوع بهساز و وضعیت زهکشی خاک بستگی دارد. این پژوهش بهمنظور ارزیابی اثربخشی تعدادی مواد اصلاحکننده در یک باغ پسته در منطقه مرتاضیه استان یزد انجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل آب آبیاری فاقد مواد اصلاحگر، گچ پودری، اسید سولفوریک، گچ مایع بود. پس از تعیین مقدار مورد نیاز از مواد اصلاحکننده، آبشویی با استفاده از آب آبیاری بدون مواد اصلاح کننده (تیمار شاهد) و آب آبیاری حاوی مواد اصلاحکننده انجام گردید. نتایج نشان داد که اعمال اصلاحکنندهها نیز موجب کاهش قابل توجه نسبت جذب سدیم خاک گردید، بهطوریکه تیمار گچ پودری، گچ مایع و اسید سولفوریک به ترتیب موجب کاهش 47، 48 و 62 درصدی SAR در شیوه آبشویی غرقاب و کاهش 46، 46 و 48 درصدی SAR در شیوه آبشویی آبپاش (آبفشان) گردید. همچنین استفاده از شیوه آبشویی دو مرحلهای موجب کاهش هدایت الکتریکی خاک گردیدف در صورتیکه استفاده از شیوه آبشویی تک مرحلهای همراه با مواد اصلاحگر میتوانست موجب افزایش هدایت الکتریکی خاک به دلیل افزایش املاح محلول در خاک گردد. همچنین نتایج بیانگر آن است که آبشویی آبفشان نیز میتواند به اندازه آبشویی غرقاب در انتقال املاح به خارج از پروفیل خاک اثربخش باشد. همچنین نتایج نشان داد که با آبشویی و اصلاح صحیح میتوان افزایش قابل توجهی در میزان عملکرد تولیدی سال بعد و خصوصیاتی مثل طول و قطر جوانه سال جاری داشت.https://jobsa.areeo.ac.ir/article_135288_6e5a27ff3e83b7cfd4a0325bb1ed8630.pdfمرکز ملی تحقیقات شوریشورورزی3041-92983220260220راهکارهای مدیریت زراعی برای افزایش عملکرد در مزارع گندم استان یزد(مطالعه موردی: مزارع شهرستان ابرکوه)2027135289FAامینآناقلیاستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.Journal Article20250908برای از بین بردن خلأ عملکرد در مزارع کوچک و بزرگ نیازمند راه حلهای عملی و واقعبینانه هستیم. در ابتدا، این امر مستلزم برآورد عملکردهای واقعی، قابل دستیابی و بالقوه(پتانسیل) در مقیاسهای مختلف مثل مزرعه یا منطقه میباشد. در ادامه با مقایسه مزارع مختلف، به شناسایی علل کاهش عملکرد پرداخته شده و سپس راهکارهای مدیریتی یا فناورانه برای این کاهش معرفی میگردد. در پایان سیاستهای لازم برای پذیرش آنها به بهره برداران پیاده سازی میشود. هدف از اجرای این آزمایش یافتن عوامل محدود کننده عملکرد گندم و کاهش خلأ عملکرد موجود بین پتانسیل عملکرد و عملکرد واقعی کشاورزان در مزارع شهرستان ابرکوه واقع در استان یزد میباشد. ابتدا تعداد 11 مزرعه گندم در نقاط مختلف شهرستان انتخاب و از تمامی مزارع انتخابی قبل از کاشت نمونه خاک تهیه شد و تمامی عملیات کشاورزی انجام شده توسط کشاورزان یادداشتبرداری و یا اندازهگیری شد. متوسط شوری آب و خاک در مزارع مورد بررسی به ترتیب 5 و 6.5 دسیزیمنس بر متر بود. برای تعیین عملکرد از نقاط مختلف مزرعه توسط کادرهای یک متر مربعی نمونهگیری شد و عملکرد استحصالی کشاورز با کمباین نیز یادداشت گردید. در این بررسی، بالاترین عملکردها در شرایط: دوبار شخم (تابستانه و پائیزه)، تناوب یونجه-گندم، ماده آلی خاک بالا، تقسیط کود نیتروژن حداقل در دو نوبت، 8 بار آبیاری با توزیع مناسب در طول فصل رشد، تاریخ کاشت اوایل تا اواسط آبان و مدیریت علفهای هرز بدست آمد. متوسط عملکرد مشاهده شده در مزارع 5040 کیلوگرم در هکتار که با برآورد مدل(5031 کیلوگرم در هکتار) تفاوت چندانی نداشت. در این بررسی متوسط خلأ عملکرد 48 درصد برآورد گردید که معادل 4659 کیلوگرم در هکتار میباشد که با رعایت صحیح اصول صحیح زراعی میتوان به عملکرد قابل حصول 7752 کیلوگرم در هکتار معادل 80 درصد عملکرد پتانسیل دست یافت.https://jobsa.areeo.ac.ir/article_135289_9a6cc1e96a9ca7db8b45778fb32ce30f.pdfمرکز ملی تحقیقات شوریشورورزی3041-92983220260220اثر نوع کود پتاسیمی بر بهبود عملکرد علوفه ارزن پادزهری در شرایط شور2837135292FAحدیثحاتمیاستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانحسینپرویزیاستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانمحمد جوادبابائی زارچاستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانامیرپرنیاناستادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایرانJournal Article20260116افزایش شوری منابع آب و خاک کشور و کاهش عملکرد گیاهان علوفهای متداول در این شرایط، اهمیت گیاهان شورزیست را در تولید علوفه پررنگتر نموده است. تامین مناسب عناصر غذایی از جمله پتاسیم یکی از فاکتورهای مهم در افزایش تحمل گیاهان به شوری و بهبود عملکرد است. در این راستا این تحقیق مزرعهای با هدف مقایسه تاثیر کودهای کلرید پتاسیم (KCl) و سولفات پتاسیم (K2SO4) بر عملکرد گیاه ارزن پادزهری (Janochloa antidotale Retz.) در دو سال زراعی در شرایط شور در منطقه چاه افضل اردکان استان یزد انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل عدم کاربرد K2O (شاهد)، سطوح 40 (KCl-1) و 80 (KCl-2) کیلوگرم بر هکتار K2O از منبع KCl (بهترتیب KCl-1 و KCl-2) و سطح 40 کیلوگرم بر هکتار K2O از منبع K2SO4 بهازای هر چین-برداشت بود. نتایج نشان داد که در سال اول هیچکدام از تیمارهای کودی سبب افزایش ارتفاع، وزن علوفه تر و خشک در مقایسه با شاهد نشد. اما در سال دوم با افزایش پنجهزنی و رشد گیاه تفاوت میان تیمارها مشهودتر بود و تیمار KCl-1 حداکثر مقادیر ارتفاع بوته (102 سانتیمتر) و مجموع علوفه تر (60/6 تن در هکتار) را به خود اختصاص داد. افزایش علوفه تر در این تیمار 12/1 درصد بیشتر از تیمار K2SO4 بود که این تفاوت از نظر آماری نیز معنیدار بود. اگرچه بیشترین مجموع علوفه خشک (20/8 تن بر هکتار) در تیمار KCl-2 مشاهده شد اما تیمار KCl-1 با تولید 20/4 تن در هکتار علوفه خشک تفاوت معنیداری با KCl-2 نشان نداد. بنابراین، با توجه به اثربخشی و مقرون بهصرفه بودن کود کلرید پتاسیم، کاربرد 70 کیلوگرم بر هکتار این کود (معادل با 40 کیلوگرم بر هکتار K2O) به ازای هر چین-برداشت بهمنظور افزایش علوفه تر و خشک گیاه ارزن پادزهری در شرایط شور توصیه میشود.https://jobsa.areeo.ac.ir/article_135292_b505fc813bc757c1c6647111ef6195f8.pdfمرکز ملی تحقیقات شوریشورورزی3041-92983220260220آشنایی با تنوع و پراکنش پوشش گیاهی شورهزارهای ایران3850135291FAاحسانزندیدانشیار موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایرانیونسعصریدانشیار موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایرانJournal Article20251022شورهزارها از مهمترین زیستبومهای مناطق خشک و نیمهخشک ایران بهشمار میآیند و پوشش گیاهی آنها نقش چشمگیری در پایداری خاک، جلوگیری از فرسایش و استفاده بهینه از منابع آب و خاک شور دارد. در این مطالعه، بهمنظور شناخت بهتر ظرفیتهای طبیعی کشور در زمینه شورورزی، گیاهان بومی رویشگاههای شور ایران شناسایی و معرفی شدند. نتایج بررسیها که بر پایه جمعآوری نمونههای گیاهی از مناطق مختلف کشور و استفاده از منابع فلوریستیکی معتبر (مانند Flora Iranica و فلور ایران) بهدست آمد، نشان داد که پوشش گیاهی شورهزارهای ایران شامل ۱۸۵ گونه شورزیست (هالوفیت) متعلق به ۶۳ جنس و ۲۴ تیره گیاهی است. بیشترین تعداد گونهها به تیرههای اسفناجیان (Chenopodiaceae) با ۹۴ گونه، گز (Tamaricaceae) با ۲۴ گونه و کلاه میرحسن (Plumbaginaceae) با ۱۵ گونه تعلق داشت. در میان جنسهای گیاهی، Salsola با ۲۱ گونه، Tamarix با ۲۰ گونه و Suaeda و Limonium هرکدام با ۱۲ گونه بیشترین تنوع را نشان دادند. همچنین گیاهان یکساله و چندساله علفی، با سهمی بهترتیب 30/8 و 26/5 درصد، شکلهای رویشی غالب در این رویشگاهها هستند. شناخت و بهرهگیری اصولی از این گونههای شورزیست میتواند راهگشای توسعه سامانههای شورورزی پایدار در کشور باشد؛ زیرا بسیاری از این گیاهان توانایی تولید علوفه، مواد دارویی و حتی سوخت زیستی را دارند. از اینرو، معرفی و کشت آنها در اراضی شور و کمبازده میتواند ضمن افزایش بهرهوری منابع طبیعی، به تقویت امنیت غذایی و اقتصادی مناطق خشک کمک کند.https://jobsa.areeo.ac.ir/article_135291_5745a0bff9883a058ad55dc677a3382e.pdf