اصلاح خاک‌های شور و سدیمی باغات پسته منطقه مرتاضیه استان یزد

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانشیار، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده علوم گیاهی، دانشگاه کالیفورنیا- دیویس

4 محقق مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

چکیده

درختان پسته در میان محصولات آجیل درختی به دلیل تحمل و رشد در شرایط شوری متمایز هستند، اما محدودیت‌های خود را دارند و اگر اقداماتی برای کاهش تنش ناشی از تجمع نمک انجام نشود، ممکن است در نهایت تولید تحت تأثیر قرار گیرد. مهم‌ترین گام جهت جلوگیری از اثرات سوء شوری خاک، کاهش نمک‌ها تا رسیدن به حد قابل تحمل، از طریق آبشویی و ممانعت از ماندابی شدن می‌باشد. بهسازی خاک‌های شور-سدیمی به کیفیت و مقدار آب کاربردی، نوع بهساز و وضعیت زهکشی خاک بستگی دارد. این پژوهش به‌منظور ارزیابی اثربخشی تعدادی مواد اصلاح‌کننده در یک باغ پسته در منطقه مرتاضیه استان یزد انجام گرفت. تیمار‌های آزمایش شامل آب آبیاری فاقد مواد اصلاح‌گر، گچ پودری، اسید سولفوریک، گچ مایع بود. پس از تعیین مقدار مورد نیاز از مواد اصلاح‌کننده، آبشویی با استفاده از آب آبیاری بدون مواد اصلاح کننده (تیمار شاهد) و آب آبیاری حاوی مواد اصلاح‌کننده انجام گردید. نتایج نشان داد که اعمال اصلاح‌کننده‌ها نیز موجب کاهش قابل توجه نسبت جذب سدیم خاک گردید، به‌طوری‌که تیمار گچ پودری، گچ مایع و اسید سولفوریک به ترتیب موجب کاهش 47، 48 و 62 درصدی SAR در شیوه آبشویی غرقاب و کاهش 46، 46 و 48 درصدی SAR در شیوه آبشویی آبپاش (آبفشان) گردید. همچنین استفاده از شیوه‌ آبشویی دو مرحله‌ای موجب کاهش هدایت الکتریکی خاک گردیدف در صورتیکه استفاده از شیوه آبشویی تک مرحله‌ای همراه با مواد اصلاح‌گر می‌توانست موجب افزایش هدایت الکتریکی خاک به دلیل افزایش املاح محلول در خاک گردد. همچنین نتایج بیانگر آن است که آبشویی آبفشان نیز می‌تواند به اندازه آبشویی غرقاب در انتقال املاح به خارج از پروفیل خاک اثربخش باشد. همچنین نتایج نشان داد که با آبشویی و اصلاح صحیح می‌توان افزایش قابل توجهی در میزان عملکرد تولیدی سال بعد و خصوصیاتی مثل طول و قطر جوانه سال جاری داشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات