تأثیر عملیات به‌باغی در شرایط شوری نخلستان بر کنترل عارضه پژمردگی و خشکیدگی خوشه خرمای رقم مضافتی در استان کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

2 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.

چکیده

در سه دهه اخیر عارضه پژمردگی و خشکیدگی خوشه خرما، مهم­ترین معضل تولیدکنندگان خرمای کشور در استان‌های خرماخیز بوده است. بیشترین خسارت عارضه در استان کرمان مربوط به نخلستان‌های رقم مضافتی مناطق ریگان و فهرج  است. اجرای صحیح و به­موقع عملیات به­باغی نخلستان به ویژه در شرایط شور می‌تواند شدت خسارت عارضه را تا حد قابل توجهی کاهش دهد. بنابراین در این مطالعه تاثیر عملیات صحیح به­باغی شامل تغذیه نخلستان با کودهای پر­مصرف و کم­مصرف به­ روش چالکود بر اساس آزمون خاک، آبیاری، هرس و تکریب برگها، میانه‌کاری، گرده‌افشانی، تنک خوشه، پوشش‌دهی خوشه‌ها، پوشش دم‌خوشه‌ها و مبارزه با آفات، بیماری­ها و علف­های هرز بر کنترل عارضه خشکیدگی خوشه خرمای رقم مضافتی تحت شرایط آبیاری با آب شور (بیش از 5/1 دسی‌زیمنس بر متر) به عنوان یکی از ارقام  بسیار حساس به شوری در استان کرمان مورد بررسی قرار گرفت. در زمان برداشت محصول شدت و درصد خسارت عارضه هر اصله نخل محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده­ها به کمک روش‌های آماری بر اساس آزمون t و به کمک نرم­افزار SAS انجام گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری داده­ها نشان داد که اثر تیمار عملیات صحیح به­باغی بر درصد خشکیدگی خوشه در سطح احتمال یک درصـد معنی­دار است. در منطقه ریگان، شدت و درصد خسارت عارضه، به ترتیب از 26/1 و 31/5 درصد در قطعه شاهد به صفر درصد در قطعه تیمار رسیده است و در منطقه فهرج، میانگین شدت و درصد خسارت از 37/4 و 56/7 درصد در قطعه شاهد به 6/1 و 12/3درصد در قطعه تیمار کاهش یافت. بطور کلی انجام صحیح، به موقع و کامل روش­های به باغی نخلستان به ویژه در شرایط آبیاری با آب شور، تاثیر قابل توجهی در کاهش خسارت عارضه پژمردگی و خوشه خرما خواهد داشت. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات