ارزن مرواریدی، گیاهی مناسب برای کشت در اراضی نسبتاً شور استان همدان

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

2 استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده

طی دهه‌های اخیر، پدیده شور شدن خاک روندی رو به رشد و تصاعدی داشته است. شوری خاک در استان همدان، از حدود ۶7 هزار هکتار در سال 1383 به حدود 103 هزار هکتار در سال 1401 افزایش یافته است. یکی از راهکارهای مناسب برای بهره‌برداری از اراضی شور، کشت گیاهان متحمل به شوری می‌باشد. ارزن مرواریدی (Pennisetum glaucum) یکی از غلات متحمل در برابر شوری و خشکی است و می‌تواند به‌عنوان جایگزینی مناسب برای گیاهان پر آب‌بر که حساس به شوری هستند مطرح باشد. این گیاه در مرحله جوانه‌زنی، بیشترین حساسیت را به شوری دارد بطوری که اعمال شوری متوسط (4 تا 6 دسی‌زیمنس بر متر) در این مرحله سبب کاهش سرعت و درصد جوانه‌زنی و تراکم بوته می‌شود. بنابراین، توصیه می‌شود که به منظور بهبود جوانه‌زنی بذر ارزن مرواریدی، از پیش‌تیمار بذر پیش از کاشت (ترجیحاً پیش تیمار آبی) استفاده شود. در مراحل استقرار گیاهچه، گل‌دهی و پر شدن دانه، ارزن مرواریدی نسبتاً حساس به شوری است و در هدایت الکتریکی 6 تا 8 دسی‌زیمنس بر متر، توقف رشد و زردی برگ‌ها به همراه کاهش تعداد و وزن دانه‌ها و در نتیجه افت عملکرد دانه رخ می‌دهد. مرحله رشد رویشی، متحمل‌ترین مرحله رشد و نمو گیاه در برابر تنش شوری است و تنها در صورت شوری شدید (بالاتر از 8 دسی‌زیمنس بر متر)، کاهش سطح برگ و فتوسنتز رخ می‌دهد. استفاده از برخی کودهای شیمیایی مانند سولفات پتاسیم، سولفات روی، نیترات کلسیم و سیلیکات پتاسیم، عناصر کم‌مصرف منگنز و روی، کودهای آلی، تاریخ کاشت و برداشت مناسب، افزایش عمق کاشت و تراکم بوته، به همراه بهره‌گیری از قارچ‌های مایکوریزا و ریزوباکتری‌های محرک رشد گیاهی، محلول‌پاشی هورمون‌های گیاهی و تنظیم کنندگان رشد گیاهی و کاشت ارقام متحمل به شوری از راهبردهای بهبود تحمل ارزن مرواریدی به شوری خاک هستند که سبب افزایش عملکرد دانه و یا علوفه برداشتی می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات