مقایسه ظرفیت‌های تریتیکاله، گندم و جو برای تولید علوفه سبز با آب شور

کمبود منابع آب شیرین و افزایش شوری ، تأمین علوفه دام را در مناطق خشک محدود کرده است. با توجه به وجود منابع آب شور استفاده از گونه‌های متحمل به شوری می‌تواند راهکاری برای بهره‌برداری هدفمند از این منابع در تولید علوفه باشد. یافته‌های یک مطالعه در دو منطقه استان سمنان با کیفیت‌های متفاوت آب آبیاری (آب غیرشور با هدایت الکتریکی 1/2 و آب شور با 12/7 دسی‌زیمنس بر متر) و با بررسی سه غله علوفه‌ای پاییزه شامل تریتیکاله، گندم و جو نشان داد که این گیاهان از ظرفیت تولید علوفه در شرایط آبیاری با آب‌های شور برخوردارند. با این حال، شوری آب موجب کاهش 71 درصدی عملکرد علوفه تر، 78 درصدی بهره‌وری آب و 26 درصدی پروتئین خام شد. میانگین عملکرد علوفه تر از 60 تن در شرایط آب غیرشور به 17/4 تن در هکتار با آب شور کاهش یافت و بهره‌وری آب نیز از 10/7 به 2/34 کیلوگرم بر مترمکعب رسید. نتایج نشان داد که حتی در شرایط استفاده از آب با شوری بالا نیز می‌توان با انتخاب گیاهان مناسب، بخشی از نیاز علوفه‌ای واحدهای دامپروری را تأمین کرد. در این پژوهش، تریتیکاله در مقایسه با گندم و جو از سازگاری بیشتری در برابر تنش شوری برخوردار بود و عملکرد علوفه‌ای مطلوب‌تری داشت. بنابراین، تریتیکاله می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای کشت در مناطقی باشد که دسترسی به منابع آب شیرین محدود است. بهره‌گیری موفق از این راهکار مستلزم ارزیابی کیفیت آب و خاک، انتخاب ارقام متحمل به شوری و به‌کارگیری روش‌های مناسب زراعی است. کشت غلات علوفه‌ای در فصل پاییز افزون بر بهره‌مندی از نزولات جوی امکان تولید علوفه سبز در دوره‌ای از سال را فراهم می‌سازد که معمولاً واحدهای دامداری با کمبود علوفه مواجه‌اند. این رویکرد می‌تواند به کاهش فشار بر منابع آب و بهبود پایداری فعالیت‌های زراعی و دامی در مناطق خشک و کم‌آب کشور کمک کند.